Мөлдір элайнерлермен емдеу неше айға созылады?
Мөлдір элайнерлермен емдеу пациенттердің көпшілігінде 6 айдан 24 айға дейін созылады. Тістердің жеңіл қисық орналасуы, шағын саңылаулар және брекеттен кейінгі жеңіл ығысулар әдетте 6–9 айда түзеледі. Орташа дәрежедегі қисық орналасу, айқын саңылаулар және тістесудің жеңіл ақаулары 12–18 айды қажет етеді. Бірнеше мәселе қатар кездесетін, тістерді бұру немесе үлкен қашықтыққа жылжыту қажет болатын күрделі жағдайлар 18–24 айға, кейде одан да ұзаққа созылуы мүмкін. Бұл мерзімдер жалпы қабылданған мәндер; сіздің еміңіздің неше айға созылатынын тек тексеру мен цифрлық жоспарлаудан кейін дәрігеріңіз айта алады.
Бұл мерзімге бекіту (ретейнер) кезеңі кірмейді. Белсенді ем аяқталғаннан кейін тістер жаңа орнында қалуы үшін бекіту элайнері ұзақ уақыт тағылады; бұл тақырыпты мөлдір элайнерлерден кейінгі бекіту бетінде түсіндірдік.
Ем ұзақтығын қандай факторлар анықтайды?
Тістердің қаншалықты жылжитыны
Әр элайнер тісті шамамен 0,2–0,3 миллиметрге жылжытады. Егер тіс 3 миллиметрге орын ауыстыруы керек болса, бұл кемінде 10–15 элайнер дегенді білдіреді. Тістерді бұру (әсіресе сойдақ тістер мен кіші азу тістер), тік бағытта шығару немесе басу және түбір қозғалыстары — ең баяу қозғалыстар; осындай қозғалыстарды қамтитын жоспарлар ұзағырақ созылады. Тек жеңіл еңісті түзететін жоспарлар қысқа болады.
Элайнерлер саны және ауыстыру аралығы
Жоспарлау бағдарламасы тістердің қозғалысын қадамдарға бөледі; әр қадам — бір элайнер. 20 элайнерден тұратын серия 7 күн сайын ауыстырғанда шамамен 5 айға, 14 күн сайын ауыстырғанда шамамен 10 айға созылады. Ауыстыру аралығын дәрігер белгілейді: аттачмент пен қозғалыс түріне қарай 7, 10 немесе 14 күн таңдалады. Жиірек ауыстыру әрқашан жақсы бола бермейді; тіс пен оның айналасындағы сүйектің жаңа орынға бейімделуіне уақыт керек. Элайнерді дәрігер айтқаннан ерте ауыстыру емді жылдамдатпайды, керісінше элайнерлердің дұрыс отырмауына және мерзімнің ұзаруына әкелуі мүмкін.
Күнделікті тағу уақыты
Күніне 20–22 сағат тағу — жоспардың уақытында орындалуының негізгі шарты. Элайнерді күн сайын бірнеше сағатқа кем тағу тістердің жоспардан артта қалуына әкеледі. Мұндай жағдайда элайнер дұрыс отырмайды, дәрігер бір элайнерді ұзағырақ тағуды тапсырады немесе жаңа жоспар жасайды. Тағу әдеттері мөлдір элайнерлерді қалай тағу керек бетінде толық түсіндірілген.
Түзету (refinement) сериясы
Алғашқы элайнерлер сериясы аяқталғанда тістер көбіне мақсатқа өте жақындайды, бірақ толық жетпейді. Дәрігер жаңа цифрлық қалып алады және нәзік реттеу үшін қосымша элайнерлер сериясы жасалады. Бұл серия әдетте бірнеше элайнерден тұрады және емге 1–4 ай қосады. Орташа және күрделі жағдайларда түзету жиі кездеседі; ол әдетте басында айтылған мерзімге кіреді, бірақ оны әрқашан алдын ала болжау мүмкін емес.
Жас және биологиялық жауап
Жасөспірімдерде сүйектің қайта қалыптасуы жылдамырақ жүреді; ересектерде тістердің қозғалысы сәл баяу болуы мүмкін. Дегенмен ересектер әдетте элайнерлерін тәртіппен тағатындықтан, мерзімдегі айырмашылық көбіне теңеседі. Қызыл иектің денсаулығы, сүйек тығыздығы және кейбір дәрілер де қозғалыс жылдамдығына әсер етуі мүмкін. Бұлар тексеру кезінде бағаланады.
Қосымша процедуралар
IPR (тістер арасындағы эмальді аздап тегістеу), эластиктер тағу және аттачменттерді жаңарту сияқты процедуралар емнің бір бөлігі болып табылады; олар уақытында жасалмаса, тістер күтіп қалады. Сондықтан бақылау қабылдауларын өткізіп алу мерзімді тікелей ұзартады.
Жағдай түріне қарай әдеттегі мерзімдер қандай?
- Жеңіл қисық орналасу (6–9 ай): Алдыңғы тістердің аздап бір-біріне шығуы, брекеттен кейінгі шағын рецидив, 1–2 мм саңылаулар. Әдетте 10–20 элайнер.
- Орташа қисық орналасу және саңылаулар (12–18 ай): Тістердің айқын бір-біріне шығуы, бірнеше саңылау, жеңіл терең немесе ашық тістесу, сәл бұруды қажет ететін тістер. Әдетте 25–45 элайнер; түзету сериясы жиі кездеседі.
- Күрделі жағдайлар (18–24 ай және одан көп): Ауыр қисық орналасу, тіс жұлуды қажет ететін орын тапшылығы, айқын тістесу ақаулары, бірнеше тісті бұру, имплант алдында орын ашу. 45 элайнер және одан көп; бір немесе бірнеше түзету сериясы болуы ықтимал.
Қисық орналасу, тіс аралықтары және тістесу түрлері туралы толық ақпарат үшін мөлдір элайнерлермен қисық тістерді түзету және мөлдір элайнерлермен тіс аралықтарын жабу беттерін қараңыз.
Мөлдір элайнерлер брекеттен жылдамырақ па?
Екі әдіс те тіс қозғалысының биологиялық жылдамдығына тәуелді; элайнермен тістер жылдамырақ жылжымайды. Жеңіл және орташа жағдайларда мөлдір элайнерлер мен брекеттер шамамен бірдей мерзімде аяқталады. Жоспарлаудың цифрлық болуы және шұғыл жағдайлардың (сынған брекет, батқан сым) болмауы кейбір жағдайларда мөлдір элайнерлермен емдеудің жалпы мерзімін қысқартуы мүмкін. Күрделі жағдайларда брекет кейде қысқа мерзімде нәтиже береді. Салыстыру үшін мөлдір элайнерлер ме, әлде брекет пе бетін қараңыз. Емді жылдамдататын құрылғылар мен әдістердің әсері ғылыми тұрғыда даулы; бұл туралы дәрігеріңіздің пікірін біліңіз.
Емді ұзартатын қателіктер қандай?
- Элайнерді күніне 20 сағаттан аз тағу
- Элайнерлерді кестеден ерте немесе кеш ауыстыру
- Chewie (элайнерді орнына отырғызатын силикон білікше) пайдаланбау; элайнер толық отырмаса, тіс жылжымайды
- Жоғалған немесе сынған элайнер туралы хабарламай, элайнерсіз күту
- Бақылау қабылдауларын кейінге қалдыру
- Эластиктер тағу ұсынылса, оны елемеу
- Қызыл иектің қабынуы мен тіс жегісі сияқты мәселелерді емдетпеу
Осы мәселелердің әрқайсысында не істеу керектігін мөлдір элайнерлерге байланысты мәселелер бетінен таба аласыз.
Емді уақытында аяқтау үшін не істей аласыз?
- Элайнерді тек тамақтанғанда, ыстық сусын ішкенде және тіс тазалағанда шешіңіз; шешкен сәттен бастап уақытты қадағалаңыз.
- Әр жаңа элайнерді салған сайын бірнеше минут chewie шайнаңыз.
- Элайнерді ауыстыру күндерін телефондағы еске салғышқа жазып қойыңыз.
- Алдыңғы элайнерді қосалқы ретінде сақтаңыз; жаңасы жоғалса, соны салып, клиникаға қоңырау шалыңыз.
- Бақылауларға уақытында келіңіз; мәселелерді келесі қабылдауға қалдырмаңыз.
- Әр тамақтан кейін тісіңізді тазалап, элайнерді бірден салыңыз.
Ем барысында қашан не байқайсыз?
Алғашқы 4–8 аптада өзгеріс әдетте айнадан байқалмайды; тістер кішкене қадамдармен жылжиды. 3-айдан бастап алдыңғы тістердің түзу қатарға тұруы айқындала бастайды. 6-айда жеңіл жағдайлардың көпшілігі аяқталу кезеңіне жетеді, орташа жағдайларда негізгі түзелу байқалады. Соңғы айлар — нәзік реттеу кезеңі: шағын бұрулар, тістесудің орнығуы және түзету сериясы. Апталар бойынша тәжірибе мөлдір элайнер тағатындардың тәжірибесі бетінде, ал тістердің өзгеруі шартты суреттермен мөлдір элайнерлерге дейін және кейін бетінде түсіндірілген.
Қорытындылай келе, мөлдір элайнерлермен емдеудің қанша уақытқа созылатынын жағдайыңыздың күрделілігі мен элайнерді тағу тәртібіңіз анықтайды. Болжамды мерзімді цифрлық жоспарлаудан кейін дәрігеріңіз хабарлайды және ол ем барысында жаңартылуы мүмкін.