Брекет түстері дегеніміз не, түрлі түсті брекет қандай болады?
Түрлі түсті брекет дегенде көпшіліктің ойына сым емес, брекеттердің (тіске жапсырылатын шағын түймелердің) айналасына кигізілетін шағын түрлі түсті сақиналар келеді. Бұл сақиналарды лигатура немесе күнделікті тілде брекет резеңкесі деп атайды. Олардың міндеті — негізгі сымды брекеттің ойығында ұстап тұру. Сым мен брекет әдетте металл түсті болады; түс таңдау осы шағын резеңкелер арқылы жасалады.
Яғни брекет түстері — сән бөлшегі, емдеу әдісі емес. Қандай түсті таңдасаңыз да, тістеріңізге түсетін күш, емнің ұзақтығы мен нәтижесі өзгермейді. Бұл бетте түс таңдауды жеңілдететін практикалық кеңестерді, резеңкелердің қаншалықты жиі ауыстырылатынын және брекеттің көрінгенін қаламайтындарға арналған нұсқаларды табасыз.
Лигатура мен ортодонтиялық резеңке бір нәрсе ме?
Жоқ. Брекет айналасындағы түрлі түсті сақиналар — лигатуралар, оларды дәрігер кигізеді. Ал кейбір пациенттерге жоғарғы және төменгі тістердің арасына, брекеттердегі шағын ілмектерге кигізілетін бөлек резеңкелер беріледі; оларды ортодонтиялық эластиктер (жақаралық резеңкелер) деп атайды. Бұл эластиктер тістесуді түзетуге көмектеседі және оларды пациенттің өзі күн сайын ауыстырады. Эластиктердің қалай кигізілетінін ортодонтиялық резеңкелер туралы жазбамыздан толық табасыз.
Брекет резеңкелерінің түсі қашан ауыстырылады?
Лигатуралар тұрақты емес. Әр бақылау қабылдауында сым реттелген кезде ескі резеңкелер алынып, жаңалары кигізіледі. Бақылау аралықтары адамға және ем жоспарына қарай өзгергенімен, көп жағдайда бірнеше аптада бір рет болады. Сондықтан бір түс ұнамаса, онымен ұзақ жүруге міндетті емессіз; келесі бақылауда басқа түс таңдай аласыз.
Резеңкелер уақыт өте тағамдар мен сусындардан боялуы мүмкін, әсіресе ашық түстер бақылауға жақын күндері күңгірттеу көрінуі мүмкін. Бұл қалыпты жағдай және резеңкелердің үнемі ауыстырылуының бір себебі де осы. Резеңке өздігінен түсіп қалса немесе үзілсе, абыржымаңыз; сымның орнынан шыққан-шықпағанын қараңыз және клиникаңызға хабарлаңыз. Мұндай жағдайлар үшін брекетке байланысты шұғыл жағдайлар жазбасы бағыт береді.
Брекеттің қай түстері әдемі көрінеді?
Барлығына жарасатын жалғыз түс жоқ; брекеттің ең әдемі түсі — сіздің тері реңіңізге, тіс түсіңізге және стиліңізге сәйкес келетін түс. Дегенмен пациенттер жиі сұрайтын түстерге қатысты жалпы байқауларды былай қорытындылауға болады:
- Қою көк және түнгі көк: Қою реңктер тістердің ақырақ көрінуіне көмектеседі. Көзге шыбықтай қадалмайтын, қарапайым көрініс қалайтындар жиі таңдайды.
- Көк: Жанды, бірақ сабырлы түс. Ашық көк реңктер тіс түсімен контраст жасап, тістерді тазарақ көрсетуі мүмкін.
- Күрең және шарап қызыл: Қою әрі жылы реңк. Қараторы терімен және қою шашпен көз тартарлық, бірақ теңгерімді көрінеді.
- Қызғылт: Әсіресе жасөспірімдер ұнататын көңілді түс. Ашық қызғылт қызыл иек түсіне жақын болғандықтан, алыстан азырақ байқалуы мүмкін.
- Күлгін және ашық күлгін: Суық та, жылы да тері реңктерімен үйлесімді саналады.
- Жасыл реңктер: Қою жасыл сабырлырақ, ашық жасыл мен неон реңктер батылырақ көрінеді.
- Сұр, күміс және мөлдір: Металл брекетпен біте қайнасып, сымның көзге түсуін барынша азайтуға көмектеседі.
Көп адам бір түстің орнына екі немесе үш түсті кезектестіріп кигізуді де қалайды. Бұл да бақылау қабылдауында дәрігеріңізге айта алатын нұсқа.
Брекет түсін таңдағанда неге назар аудару керек?
Тіс түсіңіз және сарғыштық әсері
Түс таңдауда ең жиі назардан тыс қалатын жайт — резеңке түсінің тістердің түсін қалай көрсететіні. Ақ, кремді және сары реңкті резеңкелер тістердің сарырақ көрінуіне әкелуі мүмкін. Ақ резеңке алғашқы күні таза көрінгенімен, кофе, шай және дәмдеуіші мол тағамдардан тез боялады. Ал қара және өте қою қоңыр түстер алыстан қарағанда тістер арасында саңылау немесе тамақ қалдығы бар сияқты әсер қалдыруы мүмкін. Тістеріңіз табиғи түрде сәл сарғыш болса, қою көк, түнгі көк және күлгін сияқты суық реңктер теңгерімдірек көрініс береді.
Тері реңі, көз және шаш түсі
Ақшыл терімен пастель реңктер мен қою көк үйлесімді көрінсе, бидай өңді және қараторы терімен күрең, күлгін, көгілдір-жасыл (бірюза) және жанды реңктер ерекшеленеді. Көз түсіңізді немесе жиі киетін киімдеріңіздің түсін толықтыратын реңкті таңдау да қарапайым, бірақ пайдалы тәсіл.
Ерекше күндер, мектеп және жұмыс ортасы
Түлектер кеші, той, фотосессия немесе маңызды таныстырылым жақындап қалса, бақылау қабылдауыңызды соған қарай жоспарлап, қарапайымырақ түс таңдауыңызға болады. Кейбір пациенттер сүйікті командасының түстерін, мейрам немесе жаңа жыл сияқты кезеңдерге сай түстерді таңдайды. Жұмыс ортасында азырақ көзге түскісі келетіндер үшін сұр, күміс немесе мөлдір резеңке — жақсы орта жол. Маңызды күнге дайындалып жүрсеңіз, маңызды күн алдындағы жоспарлау беті де ой салуы мүмкін.
Брекет резеңкелеріндегі жануар атаулары нені білдіреді?
Интернетте жиі ізделетін бұл тақырып шын мәнінде брекеттердегі түрлі түсті лигатураларға емес, пациентке берілетін жақаралық эластиктерге қатысты. Кейбір өндірушілер эластик қаптамаларын жануарлардың атауларымен және суреттерімен белгілейді. Бұл атаулар ешқандай мағына немесе мінез ерекшелігін білдірмейді; бұл эластиктің диаметрі мен түсіретін күшін ажыратуды жеңілдететін белгілеу жүйесі. Бір жануар атауы әртүрлі өндірушілерде әртүрлі өлшемге сәйкес келуі мүмкін.
Сондықтан қай қаптаманы қолданатыныңызды сіз емес, дәрігеріңіз шешеді. Сізге берілген қаптаманың атауын және оны неше сағат сайын ауыстыру керектігін жазып алыңыз, қаптама біткенде басқа өлшеммен ауыстырмаңыз. Өлшемі сәйкес келмейтін эластик тістерге жоспарланғаннан өзге күш түсіруі мүмкін.
Түрлі түсті брекет емге әсер ете ме?
Жоқ. Резеңке түсі медициналық тұрғыдан айырмашылық тудырмайды. Ең маңыздысы — резеңкелер қандай түсті болса да, ауыз гигиенасын сақтау. Брекеттер мен резеңкелердің айналасында жиналған қақ тіс бетінде ақ дақтарға және қызыл иектің қабынуына әкелуі мүмкін. Әр тамақтан кейін тіс тазалау, тісаралық щетканы және қажет болса ауыз душын қолдану бұл қауіпті азайтады. Қолдануға болатын құралдарды брекет күтіміне арналған құралдар нұсқаулығынан табасыз.
Боялуды азайту үшін қою шай, кофе, кола, шие шырыны, анар және карри сияқты түсі қанық тағамдар мен сусындардан кейін ауызды сумен шайған пайдалы. Брекет үшін қандай тағамдардың қолайлы екенін брекетпен не жеуге болады бетінде кесте түрінде қорытындыладық.
Брекеттің көрінгенін қаламаймын, қандай нұсқалар бар?
Түрлі түсті резеңке бәріне бірдей ұнай бермейді. Брекеттің барынша аз байқалғанын қалайтындар үшін негізгі нұсқалар мыналар:
- Керамикалық (фарфор) брекет: Тіс түсіне жақын брекеттер. Мөлдір немесе тіс түстес резеңкемен және ақ қапталған сыммен бірге алыстан әрең байқалады. Толығырақ керамикалық брекет бетін және фарфор брекет туралы жазбаны қараңыз.
- Өздігінен байланатын брекет: Кейбір жүйелерде сымды резеңке емес, брекеттің өз қақпағы ұстайды. Бұл жағдайда түрлі түсті резеңке қолданылмайды.
- Лингвалды брекет: Брекеттер тістердің ішкі бетіне жапсырылады, сырттан көрінбейді. Қараңыз: лингвалды брекет.
- Элайнер: Брекет пен сымның орнына тістерге отыратын, алынбалы мөлдір капалармен емдеу. Клиникада Invisalign жүйесі қолданылады. Екі әдісті салыстыру үшін элайнер ме, әлде брекет пе бетін оқи аласыз.
Қай нұсқаның сізге сәйкес келетіні тек эстетикалық қалауға емес, тістеріңіздің жағдайына, тістесу ақауының түріне және ем ұзақтығына да байланысты. Сондықтан шешім тексеруде бірлесіп қабылданады. Барлық әдістерді бір жерден көру үшін ортодонтиялық ем түрлері бетін қараңыз.
Бақылау қабылдауында түсті қалай таңдаймын?
Көптеген клиникада бақылау кезінде түстер палитрасы көрсетіледі. Таңдауда ойланып қалмас үшін қабылдауға дейін бірнеше нұсқаны белгілеп қою ісіңізді жеңілдетеді. Мына шағын кеңестер пайдалы болуы мүмкін:
- Алдымен қарапайым түстен бастаңыз; брекеттің бетіңізде қалай көрінетінін көргеннен кейін батылырақ реңктерге көше аласыз.
- Телефонмен жақыннан суретке түсіріп, бірнеше күннен кейін қайта қараңыз; алғашқы әсер мен күнделікті көрініс әртүрлі болуы мүмкін.
- Алдағы апталарда ерекше күн болса, түсті соған қарай таңдаңыз.
- Өте ашық түстерді таңдасаңыз, олардың боялу ықтималдығын ескеріңіз.
- Балаңызға таңдау жасап жатсаңыз, шешімді оның өзіне қалдыру оның емге ынтасын арттыруы мүмкін.
Анкарадағы, Çankaya ауданында орналасқан Funda Sarıkaya ауыз және тіс денсаулығы емханасында брекетпен және элайнермен емдеуді ортодонт маман жоспарлайды. Қай әдістің сізге сәйкес келетінін тексеруде талқылай аласыз, бақылау қабылдауларыңызды жұмыс күндерінің кешкі сағаттарына немесе сенбіге сәйкестендіре аласыз. Емнің жалпы барысы үшін брекетпен емдеу бетін, ұзақтығы туралы ақпарат үшін брекетпен емдеу қанша уақытқа созылады бетін қараңыз.