Şeffaf plak tedavisi nasıl yapılır?
Şeffaf plak tedavisi, dişlerinizin dijital ölçüsü alınarak hazırlanan kişiye özel plak serisinin sırayla kullanılmasıyla yapılır. Süreç ortodontist muayenesiyle başlar; dişlerin hangi adımlarla hareket edeceği yazılımda planlanır, plaklar üretilir ve size teslim edilir. Her plağı hekimin belirlediği süre (genellikle 7–14 gün) boyunca günde 20–22 saat takar, sonra sıradakine geçersiniz. Kontroller 6–10 haftada bir yapılır. Son plak bittiğinde sonucu korumak için pekiştirme plağına geçilir. Aşağıda her basamağı ayrıntılı bulacaksınız.
1. Muayene: Şeffaf plak sizin için uygun mu?
İlk randevuda ortodontist dişlerinizi, dişetlerinizi, çene eklemlerinizi ve kapanışınızı (üst ve alt dişlerin birbirine göre konumu) değerlendirir. Panoramik röntgen, gerekirse sefalometrik film (yandan çekilen, çene yapısını gösteren röntgen) ve ağız içi fotoğraflar alınır. Bu aşamada şunlara bakılır:
- Çürük, dolgu ihtiyacı ve dişeti sağlığı; aktif sorunlar varsa önce bunlar tedavi edilir
- Sorunun diş kaynaklı mı, çene kemiği kaynaklı mı olduğu
- Çekim veya IPR (dişler arasından küçük mine aşındırma) gerekip gerekmeyeceği
- Beklentilerinizin tedaviyle ne ölçüde karşılanabileceği
Muayenenin sonunda hekim size şeffaf plağın uygun olup olmadığını, uygunsa tahmini süreyi ve alternatifleri anlatır. Uygunluk ölçütleri şeffaf plak kimlere uygun sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.
2. Dijital ölçü nasıl alınır?
Çoğu klinikte dişlerin ölçüsü ağız içi tarayıcıyla alınır. Kalem büyüklüğündeki cihaz dişlerin üzerinde gezdirilir ve birkaç dakika içinde üç boyutlu dijital model oluşur. Macun ölçüdeki öğürme hissi ve bekleme süresi ortadan kalkar. Bazı sistemlerde ya da tarayıcı bulunmayan kliniklerde silikon ölçü alınıp laboratuvarda taranabilir; sonuç aynıdır. Dijital model, röntgen ve fotoğraflarla birlikte planlama yazılımına aktarılır.
3. Dijital planlama ve simülasyon nedir?
Planlama, tedavinin en kritik aşamasıdır. Hekim, planlama yazılımında her dişin hangi sırayla, hangi yönde ve ne kadar hareket edeceğini belirler. Yazılım bu hareketi adımlara böler; her adım bir plağa karşılık gelir. Planlama tamamlandığında dişlerinizin tedavi sonunda alacağı tahmini görünümü ekranda üç boyutlu olarak görürsünüz. Bu simülasyon temsilidir; gerçek sonuç kullanım düzeninize ve dişlerin biyolojik yanıtına göre değişebilir.
Bu aşamada şunlar netleşir:
- Toplam plak sayısı ve tahmini tedavi süresi
- Hangi dişlere ataşman (diş rengi kompozit çıkıntı) konulacağı
- IPR gerekip gerekmediği ve miktarı
- Elastik (lastik) kullanımı gerekip gerekmediği
Plan hekim tarafından onaylanmadan üretime geçilmez. Plan üzerinde sizin de soru sormanız ve beklentilerinizi paylaşmanız önemlidir. Tedavi ücreti de bu aşamadan sonra, plak sayısı ve ek işlemler netleştiğinde yazılı olarak verilir; ücreti belirleyen etkenleri şeffaf plak fiyatları sayfasında açıkladık.
4. Plaklar nasıl üretilir ve ne zaman gelir?
Onaylanan plan üretim merkezine gönderilir. Her adım için dijital model üretilir, bu model üzerinde termoplastik (ısıyla şekillendirilen) levha preslenerek plak oluşturulur, kenarları dişeti hattına göre kesilir ve numaralanır. Invisalign plakları yurt dışında üretilir; bu nedenle teslim süresi birkaç hafta sürebilir. Sistemin ayrıntıları Invisalign tedavisi sayfasında anlatılmıştır.
5. İlk plak takılırken neler yapılır?
Plaklar kliniğe ulaştığında teslim randevusu yapılır. Bu randevuda:
- Planda ataşman öngörülmüşse diş yüzeyleri hazırlanır ve şablon plak yardımıyla ataşmanlar yapıştırılır. İşlem genellikle rahatsızlık vermez, anestezi gerektirmez ve genellikle 20–40 dakika sürer.
- IPR planlanmışsa ilgili dişler arasında ince zımpara şeritleriyle çok küçük miktarda mine aşındırılır. Bu işlem bazen ileriki randevulara da bölünebilir.
- İlk plak takılır, oturup oturmadığı kontrol edilir.
- Plağı takma ve çıkarma tekniği, chewie (plağı oturtmaya yarayan silikon rulo) kullanımı, temizlik ve değişim takvimi anlatılır.
- Genellikle sonraki kontrole kadar yetecek sayıda plak size teslim edilir.
Takıp çıkarma ve günlük kullanım alışkanlıkları için şeffaf plak nasıl kullanılır sayfasına bakabilirsiniz.
6. Plak kullanımı ve kontroller nasıl ilerler?
Tedavi boyunca sizin sorumluluğunuz plakları günde 20–22 saat takmak ve hekimin belirlediği aralıkla değiştirmektir. Değişim aralığı genellikle 7, 10 veya 14 gündür; hekim dişlerin hareketine ve plağın oturmasına göre bu aralığı değiştirebilir. Her yeni plağa geçişte iki üç gün süren baskı hissi olağandır.
Kontroller 6–10 haftada bir yapılır. Kontrolde hekim:
- Dişlerin plana uygun ilerleyip ilerlemediğini kontrol eder (plak tam oturuyor mu, boşluk var mı)
- Gerekiyorsa ataşman yeniler veya IPR yapar
- Sonraki plak grubunu teslim eder
- Dişeti sağlığı ve hijyeni değerlendirir
Dişler plandan geride kalırsa (plak oturmuyorsa) hekim aynı plağı daha uzun kullandırabilir ya da tedavi planını yenileyebilir. Buna düzeltme (refinement) denir; orta ve karmaşık vakalarda sık görülür ve tedavinin doğal parçasıdır. Düzeltmede yeni dijital ölçü alınır ve ek plak serisi üretilir. Bu aşamada karşılaşılabilecek sorunlar şeffaf plak sorunları sayfasında ele alınmıştır.
7. Tedavi nasıl biter, pekiştirme nedir?
Son plak tamamlandığında hekim sonucu değerlendirir. Küçük ayarlamalar için kısa bir düzeltme serisi gerekebilir. Sonuç kabul edildiğinde ataşmanlar dişe zarar vermeden kaldırılır ve yüzeyler cilalanır. Aynı gün ya da birkaç gün içinde pekiştirme plağı (retainer) teslim edilir. Dişler yeni konumunda kemik ve bağ dokusu tarafından sabitlenene kadar eski yerine dönme eğilimi gösterir; bu nedenle pekiştirme ilk aylarda tüm gün, sonra geceleri kullanılır ve uzun vadede düzenli takılması önerilir. Ayrıntılar şeffaf plak sonrası pekiştirme sayfasındadır.
Tedavi boyunca sizin yapmanız gerekenler
- Plakları günde 20–22 saat takmak; yalnızca yemek, sıcak içecek ve diş temizliğinde çıkarmak
- Plakları hekimin belirlediği takvimde değiştirmek, erken geçmemek
- Her yemekten sonra dişleri fırçalayıp plağı temiz takmak; plak temizliğini şeffaf plak nasıl temizlenir sayfasındaki gibi yapmak
- Plağı çıkardığınızda daima kutusuna koymak
- Kontrol randevularını aksatmamak
- Plak kaybolduğunda, kırıldığında veya oturmadığında beklemeden kliniği aramak
Tedavinin kaç ay süreceği vakanın zorluğuna ve kullanım düzeninize göre değişir; tipik süreler şeffaf plak tedavisi ne kadar sürer sayfasında anlatılmıştır. Süreç boyunca neler hissedeceğinizi şeffaf plak kullananlar sayfasında bulabilirsiniz. Tüm bu adımların sizde nasıl uygulanacağı muayene ve planlama sonrasında ortodontistiniz tarafından belirlenir.