Kısa cevap: Sinüs lifting, üst çenenin arka bölgesinde implant için yeterli kemik yüksekliği olmadığında, sinüs tabanındaki zarın nazikçe kaldırılıp altına kemik grefti yerleştirilmesi işlemidir. Kemik miktarına göre kapalı (implant yuvasından) veya açık (yan pencereden) teknikle yapılır. Lokal anestezi altında uygulanabilir; implant aynı seansta ya da kemik olgunlaştıktan sonra yerleştirilir.
Üst çenenin arka bölgesindeki azı dişleri kaybedildiğinde, bu bölgeye implant yapılması her zaman doğrudan mümkün olmayabilir. Bunun nedeni, üst çene kemiğinin hemen üzerinde yer alan hava boşluğu, yani maksiller sinüstür. Diş kaybından sonra kemik zamanla erir ve sinüs aşağıya doğru genişleyebilir; sonuçta implantın yerleşeceği kemik yüksekliği yetersiz kalır. Sinüs lifting, bu durumda implant için yeterli kemik hacmi oluşturmak amacıyla uygulanan bir kemik ekleme işlemidir. Bu yazıda işlemin ne olduğunu, açık ve kapalı teknik arasındaki farkı, kimlere gerektiğini, işlem sürecini ve sonrasında dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
Sinüs lifting nedir?
Sinüs lifting, üst çene sinüsünün tabanını kaplayan ince zarın (Schneider zarı) kemikten nazikçe ayrılıp yukarı kaldırılması ve oluşan boşluğa kemik grefti yerleştirilmesi işlemidir. Türkçede sinüs kaldırma ya da sinüs yükseltme olarak da adlandırılır. Amaç, sinüsün işlevini bozmadan sinüs tabanında yeni kemik oluşumunu sağlamak ve böylece implantın yerleşebileceği yeterli bir kemik yüksekliği elde etmektir.
Kullanılan greft, kişinin kendi kemiği, işlenmiş insan veya hayvan kaynaklı kemik ya da sentetik kemik materyalleri olabilir. Bu materyaller zamanla kişinin kendi kemiğiyle bütünleşerek implantı taşıyacak bir yapı oluşturur. Hangi materyalin seçileceği, ihtiyaç duyulan kemik miktarına ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.
Hastaların sık sorduğu bir konu da işlemin sinüs ve solunum üzerindeki etkisidir. Sinüs lifting sırasında sinüs boşluğunun yalnızca alt kısmında, dişlere komşu olan tabanda küçük bir hacim greftle doldurulur; sinüsün geri kalanı ve burunla olan bağlantısı korunur. Bu nedenle başarılı bir işlemden sonra sinüsün havalanması ve normal işlevi genellikle etkilenmez. İşlemin bu şekilde planlanabilmesi için sinüsün anatomisinin önceden üç boyutlu görüntülemeyle ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.
Açık ve kapalı teknik arasındaki fark nedir?
Açık ve kapalı sinüs lifting arasındaki temel fark, sinüse hangi yoldan ulaşıldığı ve ne kadar kemik kazanılması gerektiğidir. Seçim, mevcut kemik yüksekliğine göre yapılır.
Kapalı (krestal) sinüs lifting
Kapalı teknikte sinüse, implantın yerleşeceği yuva üzerinden, yani çene kemiğinin üst yüzeyinden ulaşılır. Özel aletlerle sinüs tabanı kontrollü biçimde yukarı itilir ve zar kaldırılır; gerekirse araya az miktarda greft yerleştirilir. Bu teknik, mevcut kemik yüksekliğinin belirli bir miktarda olduğu ve yalnızca birkaç milimetre ek kemik gerektiği durumlarda tercih edilir. İmplant çoğu zaman aynı seansta yerleştirilir. Daha küçük bir işlem olduğu için sonrasında şikâyetler genellikle daha sınırlıdır.
Açık (lateral pencere) sinüs lifting
Açık teknikte diş eti kaldırılarak sinüsün yan duvarına ulaşılır ve kemikte küçük bir pencere açılır. Bu pencereden sinüs zarı dikkatle kaldırılır ve altına daha fazla miktarda greft yerleştirilir. Pencere, gerekirse bir zar ile kapatılır ve diş eti dikilir. Bu teknik, kalan kemik yüksekliği çok az olduğunda ve daha fazla kemik kazanılması gerektiğinde uygulanır. Kalan kemik yeterli sabitliği sağlıyorsa implant aynı seansta yerleştirilebilir; sağlamıyorsa greftin olgunlaşması beklenir ve implant sonraki bir seansta yapılır.
Kimlere sinüs lifting gerekir?
Sinüs lifting, üst çene arka bölgesinde, yani küçük azı ve büyük azı dişleri bölgesinde implant planlanan ve bu bölgede kemik yüksekliği yetersiz olan kişilerde gündeme gelir. Kemik yetersizliğine yol açan başlıca durumlar şunlardır:
- Uzun süredir eksik olan dişler nedeniyle kemiğin erimesi,
- Diş kaybından sonra sinüsün aşağıya doğru genişlemesi (pnömatizasyon),
- İleri diş eti hastalığına bağlı kemik kaybı,
- Kişinin doğal anatomisinde sinüsün dişlere yakın konumda olması.
İşlemden önce sinüsün sağlıklı olması gerekir. Aktif sinüzit, sinüste ciddi tıkanıklık veya kontrol altında olmayan bazı genel hastalıklar varsa önce bu durumların tedavi edilmesi ya da kulak burun boğaz uzmanının görüşünün alınması gerekebilir. Ağır sigara kullanımı da iyileşmeyi ve greftin başarısını olumsuz etkileyebilir. Kısa implantlar veya farklı protez tasarımları gibi alternatiflerin uygun olup olmadığı da planlama aşamasında değerlendirilir.
İşlem süreci ve iyileşme nasıl ilerler?
Sinüs lifting çoğu durumda lokal anestezi altında, diş hekimliği muayenehanesi koşullarında yapılır ve süreç planlama, işlem ve iyileşme aşamalarından oluşur.
- Değerlendirme: Kemik yüksekliği, sinüsün yapısı ve sağlığı üç boyutlu tomografi ile incelenir. Bu görüntüleme hangi tekniğin uygun olduğunu belirlemede temel araçtır.
- İşlem: Lokal anestezi sonrası seçilen teknikle sinüs zarı kaldırılır, greft yerleştirilir ve uygunsa implant aynı seansta yapılır. İşlem süresi tekniğe ve uygulanacak implant sayısına göre değişir.
- İlk günler: Yüzde ve göz altında şişlik, morluk ve hafif ağrı görülebilir. Burundan hafif kanamalı akıntı olabilir. Bu belirtiler genellikle birkaç gün içinde azalır.
- Kemik olgunlaşması: Greftin kemikle bütünleşmesi aylar sürer. İmplant aynı seansta yapılmadıysa bu süre sonunda yerleştirilir; implantın üzerine diş yapılması da iyileşmenin tamamlanmasını bekler.
İşlemin olası komplikasyonları arasında sinüs zarının yırtılması, enfeksiyon, sinüzit ve greftin beklenen şekilde bütünleşmemesi sayılabilir. İşlem sırasında oluşan küçük zar yırtıkları çoğu zaman aynı seansta onarılabilir. Riskler ve kişiye özel durumlar planlama aşamasında ayrıntılı olarak konuşulmalıdır.
Sinüs lifting sonrasında nelere dikkat edilmeli?
İşlem sonrasında ilk haftalarda sinüs içindeki basıncı artıracak hareketlerden kaçınmak, greftin yerinde kalması ve iyileşmenin sorunsuz ilerlemesi için önemlidir. Hekiminizin vereceği talimatlar önceliklidir; genel öneriler şunlardır:
- Burun sümkürmeyin: İlk haftalarda burnu sert şekilde sümkürmekten kaçının; gerekirse burnu nazikçe silin.
- Ağzınız açık hapşırın: Hapşırık veya öksürük geldiğinde ağzı açık tutmak sinüs içindeki basıncı azaltır.
- Pipet kullanmayın, sigaradan uzak durun: Emme hareketi ve sigara iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir.
- Basınç değişikliklerinden kaçının: Uçak yolculuğu, dalış ve ağır egzersizler için hekiminizin onayını bekleyin.
- Soğuk uygulama: İlk gün yanak üzerine aralıklı soğuk uygulama şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
- İlaçlar: Hekiminizin önerdiği ilaçları yazıldığı şekilde kullanın; kendi başınıza ilaç eklemeyin veya bırakmayın.
- Beslenme ve bakım: İlk günlerde ılık, yumuşak gıdaları tercih edin ve işlem bölgesiyle çiğnemeyin. Ağız bakımına hekiminizin önerdiği şekilde devam edin.
Şiddetlenen ağrı, artan şişlik, ateş, burundan kötü kokulu akıntı veya greft parçacıklarının buruna ya da ağza gelmesi gibi durumlarda vakit kaybetmeden hekiminize başvurun. İmplant ve kemik işlemleriyle ilgili diğer sorular için sıkça sorulan sorular sayfamıza göz atabilirsiniz.
Ankara'da üst çene implantı için ne zaman değerlendirme yaptırmalı?
Üst arka dişlerinizi kaybettiyseniz ve bu bölgeye implant düşünüyorsanız, diş kaybından sonra kemik zamanla azaldığı için değerlendirmeyi çok uzun süre ertelememek seçenekleri genişletebilir. Çankaya Oran'daki polikliniğimizde üç boyutlu görüntüleme ve muayene sonrasında sinüs lifting gerekip gerekmediği, gerekiyorsa hangi tekniğin uygun olduğu sizinle birlikte değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Sinüs lifting ağrılı bir işlem mi?
İşlem lokal anestezi altında yapıldığı için sırasında genellikle ağrı hissedilmez. Sonrasında birkaç gün süren hassasiyet, şişlik ve morluk görülebilir. Bu şikâyetler çoğu durumda hekimin önerdiği ilaçlar ve bakım önerileriyle kontrol altına alınır.
Sinüs lifting ile implant aynı gün yapılabilir mi?
Kalan kemik implantın başlangıçta sabit durmasına yetecek kadarsa implant aynı seansta yerleştirilebilir. Kemik çok azsa önce sinüs lifting yapılır, greftin olgunlaşması beklenir ve implant sonraki bir seansta yerleştirilir.
Sinüs lifting sonrası burun kanaması normal mi?
İlk günlerde burundan hafif kanamalı akıntı görülebilir ve genellikle kısa sürede azalır. Kanama fazlaysa, uzun sürüyorsa veya ateş ve kötü kokulu akıntı eşlik ediyorsa hekime başvurulmalıdır.
Sinüzitim varsa sinüs lifting yapılır mı?
Aktif sinüzit varken sinüs lifting genellikle yapılmaz. Önce sinüs sorunu tedavi edilir ve gerekirse kulak burun boğaz uzmanının görüşü alınır. Sinüs sağlıklı hâle geldikten sonra işlem yeniden değerlendirilir.
