هر دو پلاستیکی‌اند، اما کارشان برعکس است
الاینر شفاف و ریتینر وقتی کنار هم گذاشته شوند، شبیه هم‌اند. هر دو قالبی نازک و شفاف هستند که روی دندانها می‌نشینند. سردرگمی هم از همین‌جا می‌آید. اما کارشان دقیقاً برعکس است.
الاینر شفاف دندان را حرکت میدهد. هر ست، دندانها را در جهت برنامه‌ریزی‌شده یک گام کوچک جلو می‌برد. هر چند هفته یک بار ست جدید گذاشته میشود. هدف این است که دندانها از جای امروزشان به جای فردایشان بروند.
ریتینر دندان را در جایش نگه می‌دارد. برای حرکت دادن ساخته نمی‌شود. وقتی درمان تمام شد، موقعیتی را که دندانها به آن رسیده‌اند حفظ میکند. یک قالب واحد است و مثل الاینر در ست‌های متوالی عوض نمی‌شود.
مقایسهٔ کوتاه
| موضوع | الاینر شفاف | ریتینر |
|---|---|---|
| چه کار میکند | دندانها را مرحله‌به‌مرحله حرکت میدهد | موقعیت جدید دندانها را حفظ میکند |
| چه زمانی استفاده میشود | در طول درمان | پس از پایان درمان فعال |
| چند قطعه است | مجموعه‌ای از ست‌ها در طول طرح درمان | معمولاً برای فک بالا و پایین یک قالب |
| نظم استفاده | به مدتی که پزشک میگوید، در بیشتر افراد در طول روز | ابتدا بیشتر، سپس به‌تدریج کمتر |
| چه کسی تصمیم میگیرد | پزشک ارتودنسی که طرح درمان را تهیه کرده است | همان پزشک، در پایان درمان |
آیا میتوان جای هم استفاده کرد؟
خلاصه اینکه نه. نمی‌شود با ریتینر دندان را حرکت داد. قالب بر اساس موقعیتی ساخته شده که دندانها همان لحظه در آن هستند. اگر دندانها جابهجا شده باشند، قالب درست نمی‌نشیند، فشار می‌آورد و گاهی اصلاً جا نمی‌رود. به زور گذاشتن آن بار اضافه‌ای روی دندانها می‌گذارد.
عکسش هم صادق است. وسط درمان، کنار گذاشتن الاینر فعال و برگشتن به ریتینر قدیمی، روند طرح را متوقف میکند. علاوه بر آن، ست جدید الاینر با قالب قدیمی جور نیست.
یک استثنا هست، اما تصمیمش با پزشک شماست نه خودتان. اگر جابه‌جایی کوچکی رخ داده باشد، پزشک گاهی یک سری کوتاه الاینر جدید برنامهریزی میکند. در این حالت چیزی که استفاده می‌کنید دیگر ریتینر نیست، الاینر فعال است.
ریتینر چه زمانی وارد کار میشود؟
وقتی درمان فعال تمام میشود، دندانها در جای جدیدشان هستند اما هنوز جا افتاده حساب نمی‌شوند. الیاف لثه و استخوان به موقعیت جدید عادت می‌کنند و این روند ادامه دارد. در این دوره دندانها تمایل دارند به جای قبلی برگردند. ریتینر دقیقاً برای همین مرحلهٔ گذار است.
در بیشتر افراد بلافاصله پس از آخرین الاینر، ریتینر تحویل داده میشود. بعضی پزشکان در دو مرحله پیش می‌روند: ابتدا اسکن یا قالب‌گیری انجام میشود، قالب ساخته میشود و سپس تحویل داده میشود. اینکه در فاصلهٔ این دو چه استفاده کنید را پزشک جداگانه میگوید. این فاصله را خودتان رد نکنید، چون جابه‌جایی دقیقاً در همین فاصله‌ها میتواند شروع شود.
ریتینر ثابت هم وجود دارد: سیم نازکی به پشت دندانها چسبانده میشود. در بعضی افراد هم ریتینر ثابت و هم قالب متحرک با هم توصیه میشود. اینکه کدام برای شما مناسب است، در معاینه تعیین میشود.
انواع ریتینر
دو نوع اصلی وجود دارد. ریتینر متحرک از پلاستیک شفاف یا از سیم و اکریلیک ساخته میشود و خودتان آن را در دهان می‌گذارید و درمی‌آورید. هنگام غذا خوردن و مسواک زدن درآورده میشود. ریتینر ثابت سیم نازکی است که به پشت دندان‌های جلو چسبانده میشود. در دهان می‌ماند و لازم نیست آن را خودتان بگذارید و دربیاورید، اما برای تمیز نگه داشتن اطرافش کمی دقت لازم است.
اگر از الاینر شفاف استفاده کرده باشید، ریتینر شفاف متحرک برایتان آشنا خواهد بود. از نظر ظاهر شبیه الاینر است، فقط در ست‌های متوالی پیش نمی‌رود. نگهداری‌اش هم مشابه است: با آب ولرم بشویید، مسواک بزنید و در جعبه‌اش نگه دارید. برای جزئیات صفحهٔ تمیز کردن الاینر را ببینید.
اشتباهات رایج
- کنار گذاشتن ریتینر به این بهانه که درمان تمام شده است. جابه‌جایی حتی سال‌ها بعد هم دیده میشود. مدت و دفعات استفاده را پزشک تعیین میکند.
- گذاشتن ریتینر در جای گرم. پلاستیک تغییر شکل میدهد. آب داغ، روی شوفاژ و داشبورد ماشین مشکل ایجاد میکند.
- پیچیدن در دستمال بهجای گذاشتن در جعبه. رایج‌ترین راه گم شدن همین است. بیشتر کسانی که سر غذا آن را درمی‌آورند و در دستمال می‌گذارند، آن را دور می‌اندازند.
- ادامهٔ استفاده از قالب شکسته یا ترک‌خورده. ابتدا به پزشک خبر دهید.
- نگه داشتن الاینر قدیمی بهجای ریتینر. میتوان آن را بهعنوان یدک نگه داشت، اما فقط اگر پزشک اجازه دهد.
شبانه یا در طول روز؟
نظم استفاده از فردی به فرد دیگر فرق میکند. در بیشتر افراد در دورهٔ اول ریتینر مدت طولانی‌تری استفاده میشود و بعد فقط به شب‌ها می‌رسد. این را خودتان کم نکنید. پزشک با نگاه به وضعیت دندانها میگوید چه زمانی میتوان به مرحلهٔ بعد رفت. در سفر هم جعبه را همراه داشته باشید؛ بیشتر گم شدن‌ها در اتاق هتل و هنگام پرواز رخ میدهد.
اگر گم شد یا خراب شد
اگر ریتینر را گم کرده‌اید یا قالب درست نمی‌نشیند، منتظر نمانید. با کلینیک تلفنی یا پیامکی تماس بگیرید. اگر در دندانها احساس فشردگی محسوسی دارید، یعنی جابه‌جایی شروع شده است. جابه‌جایی‌ای که زود دیده شود، اغلب راحت‌تر حل میشود.
برای توضیح دقیق‌تر دربارهٔ استفاده و نگهداری، صفحهٔ ریتینر پس از الاینر شفاف ما را ببینید. اگر دربارهٔ نظم تعویض الاینر کنجکاو هستید، برنامهٔ تعویض الاینر و برای روند کلی درمان، صفحهٔ روند درمان وجود دارد. اگر می‌خواهید بدانید هر دستگاه چه کاری میکند، خلاصهٔ دستگاه‌های ارتودنسی را ببینید.
اینکه ریتینر در سیستم Invisalign چه نامی دارد و چگونه تهیه میشود، موضوع جداگانه‌ای است؛ برای آن می‌توانید به صفحه‌ای که سیستم ریتینر خود Invisalign را توضیح میدهد مراجعه کنید.
این اطلاعات جنبهٔ عمومی دارند؛ درمان مناسب شما پس از معاینه تعیین میشود. برای نوبت‌گیری می‌توانید دوشنبه تا شنبه 09:00–19:30 با شمارهٔ 0312 911 60 36 تماس بگیرید یا در WhatsApp پیام بدهید. یکشنبه‌ها کلینیک تعطیل است.