İkisi də plastikdir, amma işləri tərsinədir
Şəffaf elayner ilə retainer yan-yana qoyulanda bir-birinə bənzəyir. İkisi də dişlərin üstünə oturan, nazik, şəffaf kappadır. Qarışıqlıq da buradan yaranır. Halbuki işləri tamamilə əksinədir.
Şəffaf elayner dişi hərəkət etdirir. Hər dəst dişləri planlaşdırılan istiqamətə kiçik bir addım itələyir. Bir neçə həftədən bir yeni dəst taxılır. Məqsəd dişləri bugünkü yerindən sabahkı yerinə daşımaqdır.
Retainer dişi yerində saxlayır. Hərəkət etdirmək üçün hazırlanmır. Müalicə bitəndə dişlərin çatdığı mövqeyi qoruyur. Tək bir kappadır, dəstlər şəklində dəyişmir.
Qısa müqayisə
| Mövzu | Şəffaf elayner | Retainer |
|---|---|---|
| Nə edir | Dişləri mərhələli şəkildə hərəkət etdirir | Dişlərin yeni mövqeyini qoruyur |
| Nə vaxt istifadə olunur | Müalicə davam edərkən | Aktiv müalicə bitdikdən sonra |
| Neçə hissə | Plan boyunca bir sıra dəst | Adətən üst və alt üçün birər kappa |
| İstifadə qaydası | Həkimin dediyi müddət boyunca, çoxlarında gün ərzində | Əvvəlcə daha tez-tez, sonra tədricən seyrəkləşən şəkildə |
| Kim qərar verir | Müalicə planını hazırlayan ortodont həkim | Eyni həkim, müalicənin sonunda |
Bir-birinin əvəzinə istifadə oluna bilərmi
Qısası, xeyr. Retainerlə dişləri hərəkət etdirməyə çalışmaq olmaz. Kappa dişlərin artıq olduğu mövqeyə uyğun hazırlanıb. Dişlər sürüşübsə kappa tam oturmur, sıxır, bəzən heç taxılmır. Güclə taxmaq dişlərə lazımsız yük gətirir.
Tərsi də keçərlidir. Müalicə davam edərkən aktiv elayneri kənara qoyub köhnə retainerə qayıtmaq planı dayandırır. Üstəlik yeni elayner dəsti köhnə kappaya uyğun gəlmir.
Bir istisna var, amma bunu siz yox, həkiminiz qərara alır. Kiçik bir sürüşmə olubsa, həkim bəzən yeni qısa elayner seriyası planlaşdırır. Bu halda istifadə etdiyiniz şey artıq retainer deyil, aktiv elaynerdir.
Retainer nə vaxt işə düşür
Aktiv müalicə bitəndə dişlər yeni yerlərindədir, amma hələ oturuşmuş sayılmaz. Diş əti lifləri və sümük yeni mövqeyə alışmağa davam edir. Bu dövrdə dişlər köhnə yerinə qayıtmağa meyllidir. Retainer məhz bu keçid üçündür.
Çoxlarında son elaynerdən dərhal sonra retainer təhvil verilir. Bəzi həkimlər iki mərhələli irəliləyir: əvvəlcə skan və ya ölçü götürülür, kappa hazırlanır, sonra təhvil verilir. Arada nədən istifadə edəcəyinizi həkim ayrıca deyir. Bu boşluğu öz başınıza keçirməyin, çünki sürüşmə məhz bu aralarda başlaya bilər.
Sabit retainer də var: dişlərin arxa üzünə nazik məftil yapışdırılır. Bəzi insanlara həm sabit, həm də çıxarıla bilən kappa birlikdə tövsiyə olunur. Hansının sizə uyğun olduğuna müayinədə qərar verilir.
Retainer növləri
İki əsas növ var. Çıxarıla bilən retainer şəffaf plastikdən və ya məftil və akrilikdən hazırlanır, ağzınıza özünüz taxıb çıxarırsınız. Yemək yeyərkən və fırçalayarkən çıxarılır. Sabit retainer isə ön dişlərin arxa üzünə yapışdırılan nazik məftildir. Ağızda qalır, sizin taxıb çıxarmağınız lazım deyil, amma ətrafını təmiz saxlamaq üçün bir az diqqət tələb edir.
Şəffaf elayner istifadə etmisinizsə, çıxarıla bilən şəffaf retainer sizə tanış gələcək. Görünüş baxımından elaynerə bənzəyir, yalnız dəst şəklində irəliləmir. Baxımı da oxşardır: ilıq suyla yuyun, fırçalayın, qabında saxlayın. Ətraflı məlumat üçün elayner təmizliyi səhifəsinə baxa bilərsiniz.
Tez-tez edilən səhvlər
- Müalicə bitdi deyə retainerdən imtina etmək. Sürüşmə illər sonra belə görünə bilər. İstifadə müddətini və tezliyini həkim müəyyən edir.
- Retaineri isti yerdə saxlamaq. Plastik formasını dəyişir. İsti su, radiatorun üstü, avtomobilin əlcək qutusu problem yaradır.
- Qabına qoymadan salfetə bükmək. İtkinin ən çox yayılmış yolu budur. Yeməkdə çıxarıb salfetə qoyanların çoxu onu zibilə atır.
- Sınıq və ya çatlaq kappadan istifadəni davam etdirmək. Əvvəlcə həkimə xəbər verin.
- Köhnə elayneri retainer əvəzinə saxlamaq. Ehtiyat kimi saxlanıla bilər, amma yalnız həkim icazə verərsə.
Gecə, yoxsa gün boyu
İstifadə qaydası şəxsdən şəxsə dəyişir. Çoxlarında ilk dövrdə retainer daha uzun müddət taxılır, sonra yalnız gecəyə düşür. Bunu özünüz seyrəkləşdirməyin. Həkim dişlərin vəziyyətinə baxaraq nə vaxt keçiləcəyini deyir. Yolda və səyahətdə də qabını yanınızda saxlayın; itkilərin çoxu otel otağında və təyyarə səyahətində olur.
İtki və ya xarab olma halında
Retainerinizi itirmisinizsə və ya kappa oturmursa, gözləməyin. Telefonla və ya mesajla klinikaya müraciət edin. Dişlərdə hiss olunan sıxlıq varsa, bu sürüşmənin başladığı deməkdir. Erkən görülən sürüşmə çox vaxt daha sadə həll olunur.
Daha ətraflı istifadə və baxım üçün şəffaf elaynerdən sonra retainer səhifəmizə baxa bilərsiniz. Elayner dəyişmə qaydasını maraqlandırırsınızsa elayner dəyişmə cədvəli, müalicənin ümumi gedişi üçün müalicə prosesi səhifəsi var. Hansı aparatın nə iş gördüyünü bir yerdə görmək istəyirsinizsə, ortodontik aparatlar icmalına göz atın.
Invisalign sistemində retainerin necə adlandırıldığı və necə hazırlandığı ayrı mövzudur; bunun üçün Invisalign-ın öz retainer sistemini izah edən səhifəyə baxa bilərsiniz.
Bu məlumatlar ümumi məlumat xarakteri daşıyır; sizə uyğun müalicə müayinədən sonra müəyyən edilir. Qəbula yazılmaq üçün Bazar ertəsi–Şənbə 09:00–19:30 arasında 0312 911 60 36 nömrəsinə zəng edə və ya WhatsApp-dan yaza bilərsiniz. Bazar günü klinika bağlıdır.