Kısa cevap
Şeffaf plak, dişleri yavaş yavaş hareket ettirir. Bu hareket bir miktar baskı demektir. Yani ilk günlerde hafif bir sızı ya da sıkışma hissi normaldir. Doğru kullanıldığında, hekim kontrolünde ve ağız bakımı düzenliyken güvenli bir yöntemdir. Bunu söyleyip geçmek de doğru olmaz, çünkü yanlış kullanımda çürük ve diş eti sorunları ortaya çıkabilir. Aşağıda ikisini de açıkça anlatıyoruz.
İlk günlerde ne hissedersiniz?
Yeni bir plak seti taktığınızda dişleriniz yerinden kıpırdamaya başlar. Çoğu kişi bunu şöyle tarif eder: dişler bastırılıyor gibi, ısırırken biraz hassas. Genellikle ilk günlerde belirginleşir, sonra yatışır. Her yeni sette bu his yeniden gelebilir ama genelde ilkinden daha hafiftir. Kişiden kişiye fark vardır. Kimi neredeyse hiç fark etmez, kimi birkaç gün yumuşak yemek tercih eder.
Bu hissi azaltmak için yapabilecekleriniz:
- Yeni seti akşam takın, ilk yoğun hissi uykuda geçirin
- İlk günler yumuşak yiyecekleri tercih edin
- Plağın keskin kenarı dilinizi ya da yanağınızı tahriş ediyorsa hekime söyleyin, düzeltilebilir
- İlaç kullanma konusunda kendi başınıza karar vermeyin, hekiminize danışın
İlk haftayı adım adım görmek için şeffaf plakta ilk hafta sayfasına bakın.
Çürük riski gerçek mi?
Plak kendi başına çürük yapmaz. Ama şu durum risk doğurur: yemek yedikten sonra dişleri fırçalamadan plakları geri takmak. Dişin üzerinde kalan yiyecek artığı ve şekerli içecek, plakla diş arasında hapsolur. Tükürük o bölgeyi yeterince yıkayamaz. Böylece plaklar çürüğe zemin hazırlayabilir.
Bunu azaltmak oldukça basit:
- Yemekten sonra dişlerinizi fırçalayın, mümkün değilse en azından ağzınızı çalkalayın
- Plak takılıyken su dışında bir şey içmeyin
- Plakları da düzenli temizleyin
- Diş ipi ya da arayüz fırçasıyla araları temizleyin
Bakım rutini için şeffaf plak sırasında ağız hijyeni ve plak temizliği yazılarımız var.
Diş eti çekilmesi plaktan mı olur?
Diş eti sorunlarının çoğu, tedaviden önce de var olan bakım eksikliğinden ya da diş eti hastalığından gelir. Tedavi sırasında ağız hijyeni aksarsa bu sorunlar belirginleşebilir. Diş eti ince olan kişilerde dişlerin hareket ettirilmesi ayrıca dikkat gerektirir. Bu yüzden başlamadan önce diş eti muayenesi önemlidir. Diş eti hastalığı varsa önce o tedavi edilir, sonra ortodontiye geçilir. Detaylar için şeffaf plak ve diş eti hastalığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Plağın ağıza etkileri: konuşma ve ağız kuruluğu
İlk günlerde dilin plağa alışması gerekir. Bazı kişilerde s ve ş seslerinde hafif peltekleşme olur, birkaç gün içinde geçmesi beklenir. Ağız kuruluğu hissi de nadiren görülür. Bol su içmek yardımcı olur. Kuruluk dişleri çürüğe daha açık hale getirebileceği için fırçalama alışkanlığını aksatmayın.
Diş sıkma ve çene hassasiyeti
Gündüz ya da gece diş sıkan kişiler plak takınca çene kaslarında yorgunluk hissedebilir. Bu durumu hekiminize söylemeniz, planı ve kontrolleri buna göre düzenlemesini sağlar. Kendi kendinize plağı çıkarıp tedaviyi bırakmayın, önce konuşun.
Risk azaltma özeti
| Konu | Ne olabilir? | Nasıl azaltılır? |
|---|---|---|
| Baskı hissi | İlk günlerde hassasiyet | Yumuşak yiyecek, hekime bilgi |
| Çürük | Hijyen aksarsa artabilir | Fırçalayıp takmak, su dışında içmemek |
| Diş eti tahrişi | Plak kenarı ya da bakım eksikliği | Düzenli temizlik, kontrol |
| Diş eti çekilmesi | Zemin sorunu varsa belirginleşebilir | Başlamadan diş eti muayenesi |
| Kökte sorun | Nadir, aşırı kuvvette | Hekim kontrolü, röntgen takibi |
Plağı ne kadar takmalıyım?
Plak yalnızca takılıyken çalışır. Günün büyük bölümünde takılı tutulması gerekir. Yemek ve içecek için çıkarılır. Takmayı unutmak hem tedaviyi uzatır hem de bir sonraki sette sıkışma hissini artırır. Hekiminiz size uygun süreyi anlatacaktır. Plağı taktığınız saatleri zorlanmadan sürdürmek için bir alışkanlık kurun: sabah, öğle ve akşam yemeklerine bağlamak çoğu kişide işe yarar.
Ne zaman hekime başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlarda beklemeyin, kliniği arayın:
- Ağrı birkaç günü geçip arttıysa ya da uykuyu bölüyorsa
- Dişte sallanma, şişlik ya da diş etinde kanama belirginse
- Plak kırıldı, çatladı ya da artık oturmuyorsa
- Bir dişte soğuk sıcak hassasiyeti beliriyorsa
Bu tür durumlarda ne yapılacağı için şeffaf plak sorunları sayfasına da bakın.
Muayene neden önemli?
Güvenlik büyük ölçüde başlamadan önceki muayeneye bağlı. Dişlerin, kökün ve diş etinin durumuna bakılır. Çürük ya da diş eti hastalığı varsa önce tedavi edilir. Oran'daki kliniğimizde ortodonti uzmanı Uzm. Dt. Funda Pekyılmaz Sarıkaya bu değerlendirmeyi yapar. Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:30 arası randevu alabilirsiniz, Pazar kapalıyız. Bu bilgiler genel bilgilendirmedir; size uygun tedaviye muayeneden sonra karar verilir.
Günlük rutin tarafına, yani plak takma düzeni ve hijyen alışkanlıklarına odaklanan bir anlatım için Invisalign günlük rutin sayfasına bakabilirsiniz.