Kısa cevap: Diş beyazlatma (bleaching), hidrojen peroksit veya karbamid peroksit içeren jellerle dişin iç yapısındaki renk pigmentlerinin açılmasını sağlayan bir işlemdir. Klinikte tek seansta uygulanan ofis tipi ve kişiye özel plaklarla evde birkaç hafta sürdürülen ev tipi yöntemleri vardır. Doğal dişlerde etkilidir, dolgu ve kaplamaların rengini değiştirmez. Geçici hassasiyet görülebilir; sonucun kalıcılığı beslenme ve bakım alışkanlıklarına bağlıdır.
Gülüşün en çok dikkat çeken özelliklerinden biri diş rengidir. Kahve, çay, sigara, bazı gıdalar ve yaşın etkisiyle dişler zamanla sararabilir veya donuklaşabilir. Diş beyazlatma, bu renk değişimlerini hafifletmek için uygulanan, hekim kontrolünde yapıldığında güvenli kabul edilen kozmetik bir işlemdir. Bu rehberde beyazlatmanın nasıl etki ettiğini, hangi yöntemlerin bulunduğunu, kimlere uygun olduğunu ve sonuçların ne kadar sürebileceğini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Diş beyazlatma nedir?
Diş beyazlatma (bleaching), dişin yüzeyine uygulanan peroksit bazlı jellerin minenin içine nüfuz ederek dişin iç tabakalarındaki renk pigmentlerini parçalaması ve dişin daha açık bir tona ulaşmasını sağlayan işlemdir. Kullanılan etken maddeler genellikle hidrojen peroksit veya vücutta hidrojen peroksite dönüşen karbamid peroksittir.
Beyazlatmayı diş temizliğinden ayırmak gerekir. Diş taşı temizliği ve cila, dişin yüzeyindeki lekeleri ve birikintileri uzaklaştırarak dişi kendi doğal rengine yaklaştırır. Beyazlatma ise dişin doğal renginin kendisini açmayı hedefler. Bu nedenle çoğu durumda beyazlatma öncesinde bir diş temizliği yapılması önerilir.
Diş renklenmeleri iki ana gruba ayrılır:
- Dış kaynaklı renklenmeler: Çay, kahve, kırmızı şarap, sigara ve bazı gıdaların yüzeyde bıraktığı lekelerdir. Temizlik ve beyazlatmaya genellikle iyi yanıt verir.
- İç kaynaklı renklenmeler: Yaşa bağlı koyulaşma, travma sonrası renk değişimi, diş gelişimi sırasında alınan bazı ilaçlar veya aşırı florür alımına bağlı lekelerdir. Bu tür renklenmelerde beyazlatmanın etkisi daha sınırlı olabilir ve farklı tedaviler gerekebilir.
Ofis tipi ve ev tipi beyazlatma arasındaki fark nedir?
Diş beyazlatma yöntemleri temel olarak ikiye ayrılır: klinikte hekim tarafından tek seansta uygulanan ofis tipi beyazlatma ve kişiye özel plaklarla evde birkaç hafta boyunca sürdürülen ev tipi beyazlatma. Her iki yöntem de doğru uygulandığında etkilidir; aralarındaki farklar süre, konsantrasyon ve uygulama biçimidir.
Ofis tipi beyazlatma
Klinikte, daha yüksek konsantrasyonlu bir beyazlatma jeli kullanılarak yapılır. İşlem öncesinde dişetleri, jelin temasından korumak için özel bir bariyerle örtülür. Jel dişlere uygulanır ve belirli aralıklarla yenilenir. Bazı sistemlerde ışık kaynağı da kullanılır. Seans genellikle bir saat civarında sürer ve renk değişimi ilk seanstan sonra fark edilir. Gerekirse birkaç seans planlanabilir.
Ev tipi beyazlatma
Diş hekimi, hastanın dişlerinin ölçüsünü alarak kişiye özel, ince ve şeffaf plaklar hazırlatır. Hasta, düşük konsantrasyonlu beyazlatma jelini bu plaklara koyarak hekimin önerdiği süre boyunca, genellikle günde birkaç saat veya gece boyunca takar. Uygulama çoğunlukla 2-3 hafta sürer. Etkisi daha kademeli ortaya çıkar; hassasiyet riski genellikle daha düşüktür.
Kombine uygulama ve marketten alınan ürünler
Bazı hastalarda ofis tipi seansla başlanıp ev tipi uygulamayla devam edilebilir. Marketlerde satılan beyazlatıcı macunlar ve bantlar ise çoğunlukla düşük etkili ya da yalnızca yüzey lekelerine yöneliktir. Bilinçsiz ve uzun süreli kullanım, mine aşınmasına ve dişeti tahrişine yol açabileceği için beyazlatma işleminin diş hekimi kontrolünde yapılması önerilir. Avrupa'daki ve ülkemizdeki düzenlemeler de yüksek konsantrasyonlu ürünlerin yalnızca diş hekimi tarafından uygulanmasını veya hekim gözetiminde kullanılmasını öngörür.
Diş beyazlatma kimlere uygulanabilir?
Diş beyazlatma, sağlıklı diş ve dişetine sahip, dişlerindeki sararma veya renk koyuluğundan rahatsızlık duyan yetişkinlere uygulanabilir. İşlem öncesinde ağız muayenesi yapılarak beyazlatmanın uygun olup olmadığı ve gerçekçi bir sonuç beklentisi belirlenir.
Dikkatli değerlendirme gerektiren veya beyazlatmanın ertelenmesi önerilen durumlar:
- Tedavi edilmemiş çürükler ve dişeti hastalığı: Önce bu sorunların tedavi edilmesi gerekir.
- Gebelik ve emzirme dönemi: Bu dönemlerde kozmetik beyazlatma genellikle ertelenir.
- 18 yaş altı: Gençlerde beyazlatma genellikle önerilmez; özel durumlarda hekim değerlendirmesi gerekir.
- Belirgin diş hassasiyeti ve dişeti çekilmesi: Kök yüzeyleri açıkta olan kişilerde hassasiyet artabilir.
- Ön dişlerde dolgu, kaplama veya lamina bulunması: Beyazlatma bu restorasyonların rengini değiştirmez; işlem sonrası renk uyumsuzluğu oluşabileceği için önceden planlama yapılmalıdır.
Kanal tedavisi görmüş ve tek başına koyulaşmış bir dişte ise dişin içinden yapılan farklı bir beyazlatma yöntemi gündeme gelebilir. Ortodontik tedavi görenlerde beyazlatma genellikle tedavinin tamamlanmasının ardından planlanır.
Hassasiyet ve yan etkiler nelerdir?
Diş beyazlatmanın en sık görülen yan etkisi geçici diş hassasiyetidir ve çoğu hastada birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Hassasiyet, özellikle soğuk içecekler ve hava teması sırasında, kısa süreli sızlama şeklinde hissedilir.
Diğer olası yan etkiler:
- Jelin dişetine temasına bağlı hafif ve geçici dişeti tahrişi
- Uygun olmayan plaklar veya aşırı kullanım sonucu dişeti yanması
- Restorasyonlarla doğal diş arasında renk farkı
Hassasiyeti azaltmaya yardımcı olabilecek öneriler:
- İşlemden önce ve sonra hekimin önerdiği hassasiyet giderici macun veya jelleri kullanmak
- Ev tipi uygulamada önerilen süreye ve jel miktarına uymak, gerekirse uygulamaya bir-iki gün ara vermek
- İlk günlerde çok sıcak ve çok soğuk yiyecek ve içeceklerden kaçınmak
Hekim kontrolünde ve önerilen konsantrasyonlarda yapılan beyazlatmanın diş minesine kalıcı zarar vermediği, bilimsel çalışmalarla desteklenmektedir.
Beyazlatmanın kalıcılığı ve bakım nasıl olmalı?
Diş beyazlatmanın etkisi kalıcı değildir; ancak uygun bakım ve alışkanlıklarla sonuç çoğu zaman uzun süre korunabilir. Renk değişiminin ne kadar süreceği, kişinin beslenme alışkanlıklarına, sigara kullanımına ve ağız hijyenine bağlıdır.
Sonucu korumak için:
- İlk 48 saate dikkat: Beyazlatmadan hemen sonra dişler renk alan maddelere karşı daha hassastır. Bu sürede çay, kahve, kola, kırmızı şarap, salça ve koyu renkli soslardan kaçınılması önerilir.
- Sigara: Sigara, beyazlatmanın etkisini hızla azaltır; bırakmak hem renk hem de genel ağız sağlığı için faydalıdır.
- Pipet kullanımı: Renkli içecekleri pipetle içmek, ön dişlerle temasını azaltabilir.
- Düzenli temizlik: Günde iki kez fırçalama, diş ipi ve 6 ayda bir kontrol ile diş taşı temizliği, yüzey lekelerinin birikmesini önler.
- Tazeleme: Hekimin önerisiyle, belirli aralıklarla ev tipi plaklarla kısa tazeleme uygulamaları yapılabilir.
Diş beyazlatma ücretini etkileyen etkenler nelerdir?
Diş beyazlatma ücreti; seçilen yönteme (ofis tipi, ev tipi veya kombine), gereken seans sayısına, kişiye özel plak hazırlanıp hazırlanmayacağına ve işlem öncesinde diş temizliği ya da çürük tedavisi gibi ek işlemlere ihtiyaç olup olmadığına göre değişir. Tek bir dişe yönelik iç beyazlatma ile tüm dişlere uygulanan beyazlatma da farklı planlanır. Bu nedenle size özel ücret bilgisi, muayene ve planlamanın ardından yazılı olarak bildirilir. Beyazlatmayla ilgili diğer sorularınız için sıkça sorulan sorular sayfamıza göz atabilirsiniz.
Diş renginiz için Ankara'da ne zaman değerlendirme yaptırmalısınız?
Dişlerinizin renginden memnun değilseniz, tek bir dişte belirgin koyulaşma fark ettiyseniz ya da marketten aldığınız ürünlerle hassasiyet yaşadıysanız, önce dişlerinizin ve dişetlerinizin sağlıklı olup olmadığını kontrol ettirmek iyi bir başlangıçtır. Çankaya'da, Park Oran Ofis'te bulunan polikliniğimizde renk değişiminin nedenini değerlendiriyor, size uygun beyazlatma yöntemini ve gerçekçi sonuç beklentisini birlikte konuşuyoruz. Randevu için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş beyazlatma dişlere zarar verir mi?
Hekim kontrolünde ve önerilen konsantrasyonlarda yapılan beyazlatmanın diş minesine kalıcı zarar vermediği bilimsel çalışmalarla desteklenmektedir. En sık yan etki, genellikle birkaç gün içinde geçen hassasiyettir.
Beyazlatma dolgu ve kaplamaların rengini değiştirir mi?
Hayır, beyazlatma yalnızca doğal diş dokusunda etkilidir. Ön dişlerde dolgu veya kaplama varsa, beyazlatma sonrası renk uyumu için bu restorasyonların yenilenmesi gerekebilir.
Diş beyazlatma ne kadar kalıcıdır?
Etki kalıcı değildir ancak uygun bakımla uzun süre korunabilir. Süre; sigara, çay ve kahve tüketimi ile ağız hijyenine bağlı olarak kişiden kişiye değişir; gerekirse tazeleme uygulamaları yapılabilir.
Beyazlatma sonrası ne yenmemeli?
İlk 48 saat boyunca çay, kahve, kola, kırmızı şarap, salça ve koyu renkli soslar gibi renk bırakan yiyecek ve içeceklerden kaçınılması ve sigara içilmemesi önerilir.
