Kısa cevap: Diş teli için ortodonti bölümüne, yani ortodonti uzmanına gidilir. Ortodonti; dişlerin dizilimini, çenelerin birbirine göre konumunu ve kapanış bozukluklarını inceleyen diş hekimliği uzmanlık dalıdır. Diş teli, şeffaf plak ve çocuklarda kullanılan apareyler bu alana girer. İlk muayenede hekim dişleri ve kapanışı değerlendirir, gerekirse röntgen ve tarama gibi kayıtlar alır.
Çapraşık dişler, kapanış bozukluğu ya da öne çıkık dişler için tedavi arayan pek çok kişinin ilk sorusu aynıdır: diş teli hangi bölüm tarafından yapılır? Kısa cevap, diş teli ve şeffaf plak gibi tedavilerin ortodonti uzmanlık alanına girdiğidir. Bu yazıda ortodontinin neyle ilgilendiğini, ortodonti uzmanının genel diş hekiminden farkını, farklı şikâyetlerde hangi uzmanlık alanına başvurulduğunu ve ilk muayenede sizi nelerin beklediğini anlatıyoruz.
Diş teli için hangi bölüme gidilir?
Diş teli için ortodonti bölümüne, yani bir ortodonti uzmanına gidilir. Ortodonti; dişlerin çene üzerindeki dizilimini, alt ve üst çenenin birbirine göre konumunu ve kapanış ilişkisini inceleyen diş hekimliği uzmanlık dalıdır. Diş teli (braket tedavisi), şeffaf plak tedavisi, çocuklarda kullanılan hareketli ve sabit apareyler ile tedavi sonrası pekiştirme aygıtları bu alanın kapsamındadır.
"Ortodonti hangi bölüm?" sorusu bazen ortodontinin diş hekimliğinden ayrı bir alan olduğu düşünülerek sorulur. Aslında ortodonti, ağız ve diş sağlığının bir uzmanlık dalıdır ve genel diş sağlığından bağımsız düşünülmez. Bu nedenle ortodonti muayenesinde dişlerin çürük, dolgu ve diş eti durumu da göz önünde bulundurulur. Ortodontinin kapsamını daha ayrıntılı merak ediyorsanız ortodonti nedir sayfamıza, klasik braket yöntemini tanımak istiyorsanız metal diş teli yazımıza bakabilirsiniz.
Ortodonti uzmanı kimdir, ne yapar?
Ortodonti uzmanı (ortodontist), diş hekimliği eğitimini tamamladıktan sonra ortodonti alanında ayrıca uzmanlık eğitimi almış diş hekimidir. Birkaç yıl süren bu eğitim; diş hareketlerinin biyolojisi, çene gelişimi, röntgen üzerinden yapılan ölçümler ve farklı tedavi yöntemlerinin planlanması üzerine yoğunlaşır.
Ortodonti uzmanının başlıca görevleri şunlardır:
- Çapraşıklık, diş aralığı, derin kapanış, açık kapanış ve çapraz kapanış gibi düzensizlikleri değerlendirmek
- Çocuklarda çene gelişimini izlemek ve gerekiyorsa büyüme dönemine uygun erken müdahaleyi planlamak
- Diş teli, şeffaf plak ya da apareylerden hangisinin kişiye uygun olduğuna karar vermek
- Tedavi boyunca diş hareketlerini kontrol etmek ve planı gerektiğinde güncellemek
- Tedavi sonunda dişlerin yeni konumunu korumak için pekiştirme (retansiyon) dönemini yönetmek
Kliniğimizde şeffaf plak tedavisi yalnızca Invisalign ile uygulanır ve tedavi planlaması ortodonti uzmanı tarafından yapılır. Tel mi plak mı sorusunu düşünenler için şeffaf plak mı diş teli mi sayfamız iki yöntemi yan yana anlatıyor.
Genel diş hekimi ile ortodontist farkı
Genel diş hekimi ağız ve diş sağlığının geniş bir yelpazesinde muayene ve tedavi yaparken, ortodontist dişlerin ve çenelerin konumu ile kapanış bozukluklarına odaklanan ek bir uzmanlık eğitimine sahiptir. Genel diş hekimi çürük tedavisi, dolgu, diş taşı temizliği ve çekim gibi pek çok temel işlemi üstlenir; düzenli kontrollerde ortodontik bir sorun fark ettiğinde hastayı ortodonti değerlendirmesine yönlendirebilir.
Ortodontik tedavi aylar, bazen yıllar süren ve dikkatli planlama gerektiren bir süreçtir. Dişlerin hareket ettirilmesi kök, kemik ve diş eti dokularını doğrudan etkilediği için bu planlamanın alanında eğitim almış bir hekim tarafından yapılması önem taşır. İki meslek grubu arasındaki farkı ortodontist ile diş hekimi arasındaki fark yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.
Şikâyetinizin ortodontik olup olmadığından emin değilseniz endişelenmenize gerek yok. Dişlerin zamanla kayması, ön dişlerde yeni oluşan aralıklar, ısırırken dişlerin tam oturmaması, çiğnerken tek tarafı kullanma eğilimi ya da çene eklemi bölgesinde ses ve yorgunluk gibi belirtiler, ortodontik bir değerlendirme için yeterli nedendir. Muayenede sorunun ortodontik tedaviyle mi, yoksa başka bir uzmanlık alanıyla mı ilgili olduğu belirlenir ve gerekirse ilgili hekimle birlikte planlama yapılır. Yetişkin yaşta tedavi düşünenler için de durum aynıdır; uygunluk yaşa göre değil, diş ve diş eti sağlığına göre değerlendirilir.
Hangi şikâyette hangi bölüm?
Ağız ve diş sağlığında her şikâyetin ilgili olduğu bir uzmanlık alanı vardır; doğru alanı bilmek, zaman kaybetmeden uygun hekime ulaşmayı kolaylaştırır. Sık karşılaşılan durumlar için kısa bir rehber:
- Çapraşık, aralıklı veya öne çıkık dişler, kapanış bozukluğu: Ortodonti
- 20'lik dişlerle ilgili sorunlar, gömülü dişler, cerrahi çekimler: Ağız, diş ve çene cerrahisi
- Diş eti kanaması, diş eti çekilmesi, sallanan dişler: Periodontoloji
- Çocukların diş çürükleri, süt dişi tedavileri, koruyucu uygulamalar: Pedodonti (çocuk diş hekimliği)
- Çürük ve dolgu, estetik dolgu: Restoratif diş tedavisi
- Kanal tedavisi, diş içi iltihapları: Endodonti
- Eksik dişler, kaplama ve protezler: Protetik diş tedavisi
Bazı tedaviler birden fazla uzmanlık alanının birlikte çalışmasını gerektirir. Örneğin implant öncesinde diş aralıklarının düzenlenmesi ya da diş eti hastalığı geçirmiş bir yetişkinde ortodontik tedavi, ortodonti ile diğer alanların ortak planlamasıyla yürütülür. Çocuklarda ilk ortodontik kontrol için genellikle 7 yaş civarı önerilir; bu yaşta yapılan değerlendirme her çocuğun hemen tedaviye başlayacağı anlamına gelmez, gelişimin izlenmesi açısından yararlıdır.
İlk muayenede neler olur?
İlk ortodonti muayenesinde hekim şikâyetinizi dinler, dişlerinizi ve kapanışınızı inceler ve tedavi gerekip gerekmediğine, gerekiyorsa hangi kayıtların alınacağına karar verir. Muayene genellikle şu aşamalardan oluşur:
- Görüşme: Şikâyetiniz, beklentileriniz, genel sağlık durumunuz ve daha önce aldığınız diş tedavileri konuşulur.
- Ağız içi ve yüz muayenesi: Diş dizilimi, kapanış, çene eklemi, diş eti ve yüz profili değerlendirilir.
- Kayıtlar: Gerekli görülürse panoramik ve sefalometrik röntgen, ağız içi ve yüz fotoğrafları ile dijital tarama veya ölçü alınır.
- Bilgilendirme: Uygun tedavi seçenekleri, tahmini süre ve kontrol sıklığı hakkında genel bilgi verilir. Kesin plan, kayıtların incelenmesinden sonra netleşir.
Kayıtların nasıl alındığını ve ne işe yaradığını ortodonti ilk muayene ve kayıtlar yazımızda adım adım anlattık. Tedavi ücreti de muayene ve planlamadan sonra yazılı olarak bildirilir.
Muayeneye giderken hazırlık
Muayeneye hazırlıklı gitmek, kısa sürede daha verimli bir görüşme yapmanızı sağlar. Yanınıza almanız ya da önceden düşünmeniz gerekenler:
- Varsa daha önce çekilmiş diş röntgenleri ve tedavi kayıtları
- Kullandığınız ilaçların ve bilinen sağlık sorunlarınızın listesi
- Sizi en çok rahatsız eden şikâyetin net bir tanımı (görünüm, çiğneme güçlüğü, çene sesi vb.)
- Diş teli ya da şeffaf plak gibi tercihlerinizle ilgili sorularınız
- Çocuk muayenelerinde parmak emme, ağızdan nefes alma gibi alışkanlıklara dair gözlemleriniz
Muayenede sormak isteyebileceğiniz soruları derlediğimiz ortodonti muayenesi soru listesi bu hazırlıkta işinize yarayabilir. Muayeneden önce dişlerinizi fırçalamanız da hekimin diş ve diş eti durumunu daha net görmesine yardımcı olur.
Ankara'da ortodonti muayenesi
Ankara'da bir ortodonti uzmanına görünmek istiyorsanız, şikâyetiniz ne kadar belirgin olursa olsun bir değerlendirme randevusu ile başlayabilirsiniz. Kliniğimiz Çankaya Oran'da, Panora AVM yanındaki Park Oran Ofis'te bulunuyor; Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça hizmet veriyoruz. Ortodonti yaklaşımımızı Ankara ortodontist sayfamızda bulabilir, randevu için iletişim bilgilerimize ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş teli için önce genel diş hekimine mi gitmeliyim?
Doğrudan bir ortodonti uzmanına başvurabilirsiniz. Genel diş hekiminiz düzenli kontrollerde ortodontik bir sorun fark ederse sizi ortodonti değerlendirmesine yönlendirebilir. Tedaviye başlamadan önce çürük veya diş eti sorunlarının giderilmesi gerekebilir.
Şeffaf plak tedavisi de ortodonti bölümüne mi girer?
Evet. Şeffaf plak tedavisi de dişleri hareket ettiren bir ortodontik tedavidir ve planlaması ortodontik değerlendirme gerektirir. Kliniğimizde şeffaf plak tedavisi yalnızca Invisalign ile uygulanır.
Çocuğum kaç yaşında ortodontiste götürülmeli?
İlk ortodontik kontrol için genellikle 7 yaş civarı önerilir. Bu kontrol çoğu çocukta tedavinin hemen başlayacağı anlamına gelmez; çene gelişiminin ve diş çıkışının izlenmesini sağlar.
İlk ortodonti muayenesi ne kadar sürer?
Süre şikâyete ve alınacak kayıtlara göre değişir. Görüşme ve muayene genellikle kısa sürer; röntgen, fotoğraf ve dijital tarama gibi kayıtlar gerekiyorsa aynı gün ya da ayrı bir randevuda alınabilir.
20'lik diş sorunu için ortodontiste mi gidilir?
20'lik dişlerle ilgili ağrı, gömülü diş veya çekim gibi konular ağız, diş ve çene cerrahisi alanına girer. Ancak 20'lik dişin ortodontik tedaviyle ilişkisi varsa ortodonti uzmanı da değerlendirmeye katılır.
