Stomatologiya lugʻati: ortodontiya va ogʻiz salomatligi atamalari

Tish ildizi uchida yoki milkda yalligʻlanish natijasida yiringning toʻplanishi. Ogʻriq, shish va isitma bilan kechishi mumkin; kanal davolash, drenaj yoki tishni olib tashlash talab etilishi mumkin.

Kumush rangli, metall qotishmasidan tayyorlanadigan anʼanaviy plomba materiali. Hozirgi kunda uning oʻrnini koʻpincha tish rangidagi kompozit plombalar egallagan.

Ogʻiz boʻshligʻidagi eng orqada joylashgan katta oziq tishlar. Joy yetishmasa, suyak ichida qolib ketishi yoki yarim chiqib, muammolar keltirib chiqarishi mumkin.

Sut tishlari va doimiy tishlar ogʻizda birga boʻladigan davr; aksariyat bolalarda taxminan 6–12 yosh oraligʻida.

Tish yuzasida toʻplanadigan, bakteriyalardan iborat yopishqoq qatlam. Karies va milk kasalliklarining asosiy sababi hisoblanadi; tish choʻtkasi va tish ipi yordamida tozalanadi.

Tishlarni beixtiyor qisish yoki gʻijirlatish. Odatda uyquda kuzatiladi; tishlarning yeyilishi, jagʻ ogʻrigʻi va bosh ogʻrigʻiga olib kelishi mumkin.

Emal ostida joylashgan, tishning asosiy tanasini tashkil etuvchi qattiq toʻqima. Ochilib qolganda sezuvchanlikka sabab boʻlishi mumkin.

Ikki tish orasidagi boʻshliq; koʻpincha yuqori old tishlar orasida uchraydi. Ortodontik davolash yoki restavratsiyalar yordamida yopilishi mumkin.

Tishning eng tashqi va organizmdagi eng qattiq toʻqimasi. Oʻz-oʻzini tiklay olmaydi; kislota va yemirilish taʼsirida yoʻqolishi mumkin.

Tish pulpasi va ildiz kanali kasalliklari bilan shugʻullanadigan stomatologiya sohasi. Kanal davolash bu sohaning asosiy muolajasidir.

Orqa tishlarning chaynash yuzasidagi chuqur ariqchalarga surtiladigan, karies xavfini kamaytirishga qaratilgan himoya suyuq plombasi. Koʻpincha bolalarga qoʻllaniladi.

Emalni kislota hujumlariga qarshi mustahkamlaydigan mineral. Tish pastalarida mavjud; shifokor tomonidan lak shaklida ham surtilishi mumkin.

Yoʻqotilgan tish ildizi oʻrniga jagʻ suyagiga oʻrnatiladigan, odatda titandan yasalgan sunʼiy ildiz. Uning ustiga koronka yoki protez qoʻyiladi; ortodontik usulda harakatlantirib boʻlmaydi.

Pastki jagʻni bosh suyagiga birlashtiruvchi boʻgʻim (chakka-pastki jagʻ boʻgʻimi, ChPJB). Ogʻriq, tovush chiqishi va ogʻizni ochishdagi cheklanish ushbu boʻgʻim muammolaridan dalolat berishi mumkin.

Yalligʻlangan yoki nobud boʻlgan tish pulpasi tozalanib, ildiz kanallari plombalanadigan davolash. Tishni ogʻizda saqlab qolishga qaratilgan.

Bakterial blyashka ishlab chiqaradigan kislotalarning emal va dentinni yemirishi natijasida yuzaga keladigan tish kasalligi. Erta bosqichda plomba bilan, kechikkan bosqichda kanal davolash bilan davolanadi.

Tishlar va jagʻ suyaklarini uch oʻlchamli tasvirga oladigan rentgenologik usul (KNKT). Implant, suyak ichida qolgan tish va ayrim ortodontik rejalashtirishlarda qoʻllaniladi.

Tishning tashqi yuzasini toʻliq qoplaydigan olinmaydigan restavratsiya (toj). Chinni, sirkoniy yoki metall asosli materiallardan tayyorlanishi mumkin.

Yoʻqolgan tishning ikki yonidagi tishlarga tayanib, boʻshliqni yopadigan olinmaydigan protez. Tayanch tishlar bir-biriga bogʻlangani uchun ularni alohida-alohida harakatlantirib boʻlmaydi.

Tishlar va jagʻlarning normal munosabatdan chetga chiqishi; tishlar tigʻizligi, ochiq prikus, chuqur prikus va kesishgan prikus shu guruhga kiradi.

Bakterial blyashka sababli milkning qizarishi, shishishi va qonashi (gingivit). Yaxshi ogʻiz gigiyenasi va professional tozalash bilan odatda oʻtib ketadi.

Milkning tish ildizi yuzasini ochib qoʻyadigan darajada orqaga chekinishi. Notoʻgʻri tish yuvish, milk kasalligi va tish qisish kabi omillar bilan bogʻliq.

Pastki va yuqori tishlarning yopilish munosabati. Ortodontik davolashning asosiy maqsadlaridan biri muvozanatli okklyuziyaga erishishdir.

Tishlar va jagʻlar joylashuvidagi nuqsonlarni tashxislash va davolash bilan shugʻullanadigan mutaxassislik sohasi. Olinmaydigan breket tizimlari va shaffof elaynerlar shu sohada qoʻllaniladi.

Jagʻ skeletidagi yaqqol nuqsonlarni ortodontik davolash bilan birgalikda jarrohlik yoʻli bilan tuzatish. Jagʻ jarrohi va ortodontning birgalikdagi rejalashtirishini talab qiladi.

Ogʻiz yopiq holatda yuqori old tishlarning pastki old tishlarni vertikal yoʻnalishda yopib turish miqdori. Haddan tashqari boʻlsa, chuqur prikus haqida soʻz boradi.

Yuqori old tishlarning pastki old tishlar oldida gorizontal yoʻnalishda joylashgan masofasi. U ortganda old tishlar oldinga qiyshaygan (turtib chiqqan) koʻrinadi.

Soʻlak ajralishining kamayishi (kserostomiya). Dori vositalari, ayrim tizimli kasalliklar va yosh bilan bogʻliq boʻlishi mumkin; karies va milk muammolari xavfini oshiradi.

Barcha tishlar, jagʻ suyaklari va jagʻ boʻgʻimlarini bitta tasvirda koʻrsatadigan ikki oʻlchamli rentgen surati. Koʻrikda koʻp qoʻllaniladi.

Bolalar stomatologiyasi. Sut va aralash tishlar davridagi bolalarning ogʻiz va tish salomatligi bilan shugʻullanadi.

Milk yalligʻlanishining zoʻrayib, tishni ushlab turuvchi suyak va biriktiruvchi toʻqimaga tarqalishi. Davolanmasa, tishlarning qimirlashi va tushishiga olib kelishi mumkin.

Milk va tishni ushlab turuvchi toʻqimalar kasalliklari bilan shugʻullanadigan stomatologiya sohasi.

Karies yoki sinish tufayli yoʻqolgan tish toʻqimasi oʻrniga qoʻyiladigan material. Hozirgi kunda koʻpincha tish rangidagi kompozit ishlatiladi.

Tish toshi va dogʻlarning shifokor tomonidan maxsus asboblar bilan tozalanishi hamda tish yuzalarining jilolanishi muolajasi.

Yoʻqolgan tishlar oʻrnini bosadigan sunʼiy konstruksiyalarning umumiy nomi. Olinmaydigan (koronka, koʻprik, implant ustidagi) yoki olinadigan (qisman, toʻliq) boʻlishi mumkin.

Tishning markazida joylashgan, nerv va qon tomirlarini oʻz ichiga olgan yumshoq toʻqima (tish ichki qismi). Yalligʻlanganda kuchli ogʻriqqa sabab boʻlishi mumkin.

Chiqishi kerak boʻlgan vaqtda ogʻiz boʻshligʻiga chiqa olmagan tish. Koʻpincha aql tishlari va yuqori qoziq tishlarda uchraydi.

Qoplamalar (koronkalar) va koʻpriklarda ishlatiladigan, tarkibida metall boʻlmagan mustahkam keramik material. Tabiiy tish rangiga yaqin koʻrinish beradi.

Bolalik davrida chiqadigan va vaqt oʻtishi bilan oʻrnini doimiy tishlarga boʻshatib beradigan 20 ta tish. Doimiy tishlar uchun joyni saqlab turgani sababli ularni asrash muhim.

Suyak hajmi yetarli boʻlmagan sohalarda, masalan, implantdan oldin suyak hosil boʻlishini qoʻllab-quvvatlash uchun ishlatiladigan tabiiy yoki sunʼiy material.

Tishlar orasidagi choʻtka yetib bormaydigan yuzalarni tozalash uchun ishlatiladigan ingichka ip.

Sovuq, issiq, shirin yoki tish yuvish kabi taʼsirlarda tishda qisqa muddatli zirqirash hissi. Ochilib qolgan dentin va milk chekinishi bilan bogʻliq.

Tozalanmagan bakterial blyashkaning qotishi natijasida hosil boʻladigan qatlam (tartar). Choʻtka bilan ketmaydi; shifokor tomonidan professional tozalash orqali olib tashlanadi.

Tishlar orasidagi boʻshliqlarni va olinmaydigan apparatlar atrofini tozalash uchun ishlatiladigan kichik, ingichka choʻtka.

Tish rangini shifokor nazoratida qoʻllaniladigan oqartiruvchi gellar yordamida ochish muolajasi. Klinikada yoki shifokor tayyorlagan kapalar bilan uyda bajarilishi mumkin.

Tishning old yuzasiga yopishtiriladigan yupqa chinni yoki kompozit plastinka (vinir). Rang va shaklni tuzatish uchun ishlatiladi.